Το θέμα της εβδομάδας: ανατροφοδότηση και η ‘προς τα εμπρός τροφοδότηση’

Η ανατροφοδότηση (αγγλιστί feedback) είναι μια αρκετά διαδεδομένη έννοια σε πολλούς τομείς, όπως στην εκπαίδευση, στην εργασία κλπ. Στην ουσία, πρόκειται απλά για την παροχή πληροφοριών σχετικά με την επίτευξη κάποιου έργου ενός ατόμου και στοχεύει στο να δώσει μια κατεύθυνση στο άτομο ώστε αυτό να βελετιωθεί. Και ενώ γενικότερα μπορεί να υπάρχει στο μυαλό πολλών ή να εφαρμόζεται σαν να είναι μία διαδικασία που κινείται μόνο προς μία κατεύθυνση (π.χ. από το δάσκαλο στο παιδί, από τον εργοδότη στον εργαζόμενο κλπ.), στην ουσία είναι βασικό να υπάρχει αλληλεπίδραση: ο δάσκαλος να επηρεάζει το παιδί, το παιδί τον δάσκαλο και πάει λέγοντας. Με τον τρόπο αυτό υπάρχει επικοινωνία και ο εμπλουτισμός της με στόχο την βελτίωση του κάθε ατόμου ξεχωριστά αλλά και της σύνδεσης μεταξύ τους, άρα εξέλιξη. Η ‘ανατροφοδότηση’ πάντως μπορεί να έχει είτε μια θετική επίδραση, είτε αρνητική (η λούπα της φωτό για παράδειγμα, βασίζεται σε μια αρνητική ανατροφοδότηση!).

1. Το παρακάτω βίντεο ξεφεύγει λίγο από την έννοια της ανατροφοδότησης στις ανθρώπινες σχέσεις, είναι όμως διαφωτιστικό όσον αφορά την ‘ανατροφοδότηση’ στη φύση γενικότερα, δίνοντας μια πολύ ωραία εικόνα για το πώς τα πάντα συνδέονται μεταξύ τους και βοηθώντας μας να κατανοήσουμε πώς το κάθε τι που επιλέγουμε, έχει και τις συνέπειές του σε μεγαλύτερη κλίμακα από αυτήν που αντιλαμβανόμαστε άμεσα. Αυτά τα τελευταία σχετίζονται και με τις ‘λούπες’ στη σχέση με τον εαυτό μας και τους άλλους, πάντως!

 

2. Πολύ χρήσιμο το feedback λοιπόν, θα έλεγε κανείς, αφού στοχεύει στην βελτίωση του ατόμου κλπ. Αυτό που κυρίως θίγεται στο παρακάτω βίντεο ωστόσο είναι το γεγονός πρώτον, ότι μια ‘σωστή’ ανατροφοδότηση δεν έχει να κάνει αποκλειστικά με τον ‘πομπό’, αλλά και με τον δέκτη και συγκεκριμένα με την ετοιμότητα του δέκτη και με τις ερμηνείες που δίνει στην πληροφόρηση που λαμβάνει. Και ενώ αυτή η πληροφόρηση είναι χρήσιμη και απαραίτητη, η ανατροφοδότηση βασίζεται σε μια παραδοχή που κατά κάποιο τρόπο έχει να κάνει με το ότι ‘δεν είσαι εντάξει, όπως είσαι τώρα, πρέπει να γίνεις καλύτερος’, κάτι που ναι μεν παίζει ένα σημαντικό ρόλο, αλλά πολλές φορές πληγώνει και απογοητεύει με έναν τρόπο που τελικώς αναστέλλει την ίδια την ουσία της ανατροφοδότησης, μπλοκάροντας την διάθεση για αλλαγή, βελτίωση κλπ.

Με λίγα λόγια, υποστηρίζεται ότι η παροχή και η λήψη ανατροφοδότησης είναι μια δεξιότητα που πρέπει να καλλιεργείται. Μάλιστα, αναφέρεται σε μια έρευνα σύμφωνα με την οποία η ‘δεκτικότητα’ απέναντι στην ανατροφοδότηση του συντρόφου μας, είναι κλειδί για μια σταθερή και επιτυχημένη σχέση. Επίσης, αν ένας γονιός ανταποκρίνεται καλά ο ίδιος στην κριτική και την ανατροφοδότηση, τότε καλλιεργεί στα παιδιά του με αυτό τον τρόπο μια κουλτούρα ‘σωστής ανατροφοδότησης’. Ενδιαφέρον, θα έλεγα! Αν το συνδυάσω με το παραπάνω δε, μέσα από την καλλιέργεια αυτής της δεξιότητας, μαθαίνεις στην ουσία ότι η αλληλεπίδραση δεν είναι ένα ανταγωνιστικό παιχνίδι, αλλά απλά ένας μηχανισμός που σε βοηθά να διδάξεις και να διδαχτείς (χμ…αυτό είμαι σίγουρη ότι το ‘χα πει και σε άλλο post πρόσφατα).

3. Καλά όλα αυτά, γνώριζες ωστόσο ότι υπάρχει και η ‘προς τα εμπρός τροφοδότηση’ (γνωστή ως feedforward); Αυτή σου λέει, δεν βασίζεται στις επιδόσεις σου στο παρελθόν και σε πρότυπα, αλλά μονάχα σε μελλοντικούς στόχους και στις δυνατότητες σου, σε αυτό στο οποίο μπορείς να εξελιχθείς. Για παράδειγμα, ένας δάσκαλος, αντί για να παραδώσει πίσω στον μαθητή μια έκθεσή του με ένα σωρό σημειώσεις και μια βαθμολογία, θα διάβαζε στον μαθητή αποσπάσματα από την έκθεση την ώρα που ο μαθητής θα την έγραφε, προσπαθώντας με ερωτήσεις και μια ‘ήπια’ καθοδήγηση, να τον προβληματίσει σε σχέση με το περιέχομενο ή την έκφρασή του κλπ., ώστε να ‘βγάλει’ από τον μαθητή τον καλύτερό του εαυτό. Το παράδειγμα αυτό πάρθηκε από εδώ, όπου μπορείς να μάθεις περισσότερα για αυτό το είδος feedback.

Αν με ρωτάς (αν όχι, αγνόησέ το σημείο αυτό χαχα!), το λεγόμενο ‘feedforward’ μου φαίνεται περισσότερο σαν μια περιγραφή ενός καλού και σωστού feedback. Σαν ονομασίες, απλώς με το ‘feedback’ δίνεται έμφαση στην ενέργεια της ‘επιστροφής’ ενός δεδομένου πίσω σε αυτόν που αρχικά το παρήγαγε, με σκοπό να τον βοηθήσεις να βελτιώσει το έργο του, ενώ με το ‘feedforward’ δίνεται έμφαση στον τρόπο με τον οποίο γίνεται (ή έστω είναι καλό να γίνεται) αυτό, δηλαδή προσβλέποντας στο μέλλον, οραματιζόμενος αυτό στο οποίο ο άλλος έχει τη δυνατότητα να μεταμορφωθεί. Για να μην παίζουμε με τις λέξεις όμως και πέφτουμε σε αχρείαστες λούπες ή και λούμπες, νομίζω ότι πράγματι η παροχή και η λήψη ανατροφοδότησης είναι μια δεξιότητα που μπορεί και καλό είναι να καλλιεργείται.

 

Αφήστε μια απάντηση