Ευπαίδευση

Μια μεγάλη αλήθεια μου, που προσπαθώ να την σκέφτομαι σε όλες τις στιγμές της ζωής μου, είναι ότι η ζωή μας είναι μια δεν υπάρχει για πάντα, δεν υπάρχει χρόνος που ίσως πιστεύουμε ότι έχουμε. Είναι μία, είναι μικρή και είναι αληθινή και έτσι θα πρέπει να μας κάνει όσο το δυνατόν πιο γεμάτους και πιο ευτυχισμένους σαν ανθρώπους και πιο… ‘ανθρώπινους’ ανθρώπους (όσο περίεργο και αν ακούγεται αυτό!).

Το σημαντικότερο θέμα που ίσως έχουν τα σχολεία σήμερα είναι ότι σε ένα μεγάλο βαθμό είναι αποκομμένα από την ζωή με έναν τρόπο. Το ίδιο το σχολείο ωστόσο θα έπρεπε να είναι ένας χώρος που να σε βοηθά και να σε μαθαίνει πώς να ανακαλύπτεις τον εαυτό σου, τις δυνατότητες σου ή, αν το θέλετε, να σε παροτρύνει με τον τρόπο του να ανακαλύψεις το ‘σκοπό’ σου σε αυτή τη ζωή. Εξάλλου, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο τρόπος που προχωράμε γενικότερα στη ζωή μας είναι μαθαίνοντας να αγαπάμε τον εαυτό μας. Μέσα από αυτό μαθαίνουμε να αγαπάμε και τους άλλους και έτσι αποκτάμε ένα βάθος  που δίνει ουσία και νόημα στη ζωή μας γενικότερα.

Τι πιο σημαντικό επομένως από το να είναι ένας χώρος όπου θα σε φέρνει σε επαφή με όλα όσα συμβαίνουν μέσα σου και γύρω σου με τη διδακτική ύλη ως μέσο και όχι ως σκοπό;

Το πραγματικό σχολείο μεταξύ άλλων, διδάσκει τρόπους για τη διαχείριση των συναισθημάτων,  των δυσκολιών της ζωής και το πώς κανείς να τις ξεπερνά και μέσα από αυτές να εξελίσσεται. Αξιοποιεί τις Τέχνες, την επαφή με τη φύση, την πραγματική επικοινωνία με τους καθηγητές και τους συμμαθητές (και με όλη τη μικροκοινωνία του σχολείου) για να μπορούν τα παιδιά να αναπτύξουν τις δεξιότητες που έχουμε στην πραγματικότητα ανάγκη στη ζωή μας, όπως είναι το να μάθουμε να προσαρμοζόμαστε, να αποδεχόμαστε, να σεβόμαστε, να εκτιμάμε, να είμαστε ευγνώμονες, να προσφέρουμε και να συνεργαζόμαστε, να δείχνουμε κατανόηση και πολλά, πολλά ακόμη μικρά και μεγάλα πράγματα.

Στη ζωή προχωράμε ακόμη μαθαίνοντας -και κυρίως μαθαίνοντας πώς να μαθαίνουμε. Θα πρέπει να είμαστε ανοιχτοί στη γνώση και στην πληροφορία, όποια και να είναι αυτή, και να μάθουμε να την αξιοποιούμε με έναν τρόπο που να μας ωφελεί και να μας προχωρά. Οπότε η γνώση όπως τη βλέπω εγώ είναι ένα μαγικό πράγμα, ένα πράγμα που μπορεί να σου προσφέρει απίστευτες δυνατότητες. Το σχολείο επομένως θα πρέπει να μάθει στα παιδιά να αγαπάνε τη γνώση και αυτό δε συμβαίνει επιμένοντας στην ποσότητα των γνώσεων ή με επιμονή στην ύλη και συγκεκριμένες γνώσεις, αλλά μέσα από τον τρόπο που μεταδίδεται η γνώση.

Ένας χώρος εκπαίδευσης θα πρέπει να δίνει χώρο και χρόνο για παιχνίδι, σε όλες τις ηλικίες, χώρο και χρόνο για χαρά, για έμπνευση, για δημιουργία, να συνδυάζει πολλές δραστηριότητες και να ενεργοποιεί τον μαθητή και σωματικά και εγκεφαλικά, δίνοντας του πολλαπλά ερεθίσματα και δουλεύοντας τον στην ολότητά του. Είναι κρίμα, κυρίως είναι αδιανόητο, να ζητάμε από τους νέους να κάθονται σε ένα θρανίο τις περισσότερες ώρες της ημέρας τους, απέναντι από έναν καθηγητή που απλά παραδίδει την περιβόητη ύλη.

Πόσα πράγματα θα άλλαζαν αν στα δημόσια σχολεία μας δινόταν στον μαθητή η επιλογή να μάθει κηπουρική, μαγειρική, να συμμετέχει σε εργαστήρια και σε χίλια δύο πράγματα. Σχολεία που θα όχι μόνο θα σέβονταν αλλά και θα προωθούσαν τη διαφορετικότητα του κάθε μαθητή και δεν θα λειτουργούσαν με γνώμονα το να είναι κάποιος ο ‘καλός μαθητής’, με την στερεοτυπική του έννοια. Άλλωστε όλα τα μαθήματα, οποιοδήποτε, μπορεί να διδαχτεί μέσα από διαφορετικούς δρόμους, που δεν είναι απαραίτητα το να κάτσω να διαβάσω μέσα από ένα βιβλίο κάτι, όπως είναι το παραδοσιακό το οποίο –πάνω κάτω- βιώσαμε όλοι μας ως μαθητές.

Ένα σχολείο οφείλει να είναι ένας χώρος όπου τα παιδιά θα ανυπομονούν να πάνε και δεν θα το βλέπουν σαν κάτι περιττό και άχρηστο (η βαρεμάρα είναι πάντα μέσα στο παιχνίδι και είναι κάτι το φυσιολογικό!). Ένας χώρος όχι άγχους και πίεσης, αλλά έμπνευσης, δημιουργίας, κινητοποίησης όπου παρέχονται τα εργαλεία ακριβώς για τη διαχείριση του άγχους ή άλλων ζητημάτων.

Έτσι αγαπιέται η γνώση: δημιουργείς εκείνο τον χώρο μέσα τους ώστε να τη δέχονται και από τη στιγμή που θα ανοίξεις μέσα τους κείνη την πόρτα μετά απορροφάνε τη γνώση όπως μπορούνε και όπως τη δίνει τη δυνατότητα σε όλους μας ο εγκέφαλός μας. Είναι η φύση μας να διψάμε για γνώση. Η πλαστικότητα του εγκεφάλου είναι ένα εκπληκτικό πράγμα, γύρω από το οποίο υπάρχουν τόσες νέες εξελίξεις και δυνατότητες, οι οποίες μένουν ακόμα ανεκμετάλλευτες ή και άγνωστες στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Ο παλιός τρόπος έχει τελειώσει. Το σύστημα εκπαίδευσης σε σχέση με το πού βρίσκεται η εποχή μας αλλά και το ποιες είναι οι παγκόσμιες προκλήσεις, είναι απαρχαιωμένο.

Και ωστόσο μένουμε εκεί, αν και υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις και αυτό μου δίνει τεράστια χαρά και ελπίδα πάντα.

Νιώθω ευγνωμοσύνη για όλους εκείνους τους ανθρώπους, που γνωρίζω ή που δεν γνωρίζω, που είναι εκείνοι που ‘σπρώχνουν’ τη χώρα μας ένα βήμα πιο μπροστά. Με οποιοδήποτε τρόπο και μέσα από οποιοδήποτε επαγγελματικό χώρο.

Ευπαίδευση λοιπόν, πρωτίστως, νομίζω είναι οι άνθρωποι πίσω από την εκπαιδευτική διαδικασία. Εκείνοι και το όραμα για μια νέα γενιά από ‘πολίτες του κόσμου’ πιο ‘έτοιμη’ για κάθε είδους προκλήσεις, σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο, και πιο συνειδητοποιημένη ως προς το ότι είμαστε πάντοτε όλοι μας δια βίου μαθητές.

 

Photo by Cel Lisboa on Unsplash

Αφήστε μια απάντηση