Η απενεχοποίηση του ‘δεν μπορώ’

μπορώ, μπορείς

«Δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει δεν θέλω»

«Δεν είδες/διάβασες/άκουσες για τον τάδε που έκανε το τάδε; Έλα μετά και πες μου ‘δεν μπορώ’»

«Τι θα πει ‘δεν μπορώ’; Τι έχεις και δεν μπορείς;»

Πιστεύω θα σας έχει τύχει (δεν μπορεί!) να ακούσετε αυτές τις φράσεις ή και να τις χρησιμοποιήσετε. Προσωπικά, μου έχουν τύχει και τα δύο.

Και ενώ καταλαβαίνω απόλυτα με ποια πρόθεση μπορεί να τις χρησιμοποιήσει κάποιος (άλλωστε όπως ανέφερα το έχω κάνει και η ίδια), μάλλον τις θεωρώ περισσότερο φράσεις-κλισέ, παρά βρίσκω ότι έχουν τελικά κάποια θετική επίδραση όταν πρόκειται για την ενθάρρυνση ή βοήθεια που θέλουμε να προσφέρουμε σε κάποιον προκειμένου να κάνει κάτι, να ξεπεράσει τον εαυτό του ή οτιδήποτε. Έστω στις περισσότερες περιπτώσεις.

Αλλά για να πάρω τα πράγματα από την αρχή, η αφορμή για αυτό το κείμενο μου δόθηκε από μια δημοσίευση που είδα, αυτού του άρθρου που είναι αφιερωμένο στον 69χρονο Κινέζο Σια Μπογιού που έγινε ο πρώτος ορειβάτης με ακρωτηριασμένα πόδια που ανεβαίνει στο Έβερεστ. Κάποια από τα σχόλια που συνόδευαν αυτή τη δημοσίευση ήταν στο ίδιο πνεύμα με τα παραπάνω, όπως το «Έλα μετά και πες μου ‘δεν μπορώ’».

Και αυτό με έκανε να αναρωτιέμαι-γιατί το τι κάνει κάποιος, να κάνει το ‘δεν μπορώ’ κάποιου άλλου να τον κάνει να φαίνεται αδύναμος ή δειλός;

Γιατί η σύγκριση με έναν τρόπο που ίσως τελικά κάνει τον άλλο να αισθάνεται ‘λίγος’ να αποτελεί μέρος της επιχειρηματολογίας μας όταν απευθυνόμαστε σε κάποιον που στην ουσία προσπαθούμε να τον πείσουμε ότι είναι ικανός να καταφέρει κάτι;

Τα κατορθώματα ανθρώπων σαν τον Σια Μπογιού είναι αξιοθαύμαστα και εμπνέουν σεβασμό και δέος, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για αυτό. Όταν όμως χρησιμοποιούμε τα επιτεύγματα άλλων ανθρώπων σαν παραδείγματα προκειμένου να πείσουμε κάποιον ότι είναι η ώρα του να ξεπεράσει το ‘comfort zone’ του, ότι ‘μπορεί’ ή οτιδήποτε, τότε αν δεν είμαστε προσεκτικοί, αυτό μπορεί να γίνει και με τρόπο που ασκεί πίεση (bullying και στο ‘δεν μπορώ’ δηλαδή, άκουσον άκουσον!). Άλλωστε γιατί να σημαίνει ότι είναι η ‘ώρα’ κάποιου άλλου να κάνει το οτιδήποτε, επειδή απλά το πιστεύω ή το θέλω εγώ;

Από την άλλη πλευρά, αυτό κάποιες φορές ίσως να υποδηλώνει (χωρίς να το συνειδητοποιούμε) ότι στο μυαλό μας έχουμε μια εικόνα για τους ανθρώπους που καταφέρνουν κάτι σαν να είναι κατά έναν τρόπο πιο ‘αδύναμοι’ από εμάς στην πραγματικότητα, ενώ εμείς είμαστε οι πιο ‘ικανοί’, άρα αφού το κατάφερε αυτός, εσύ γιατί όχι; Σε αυτήν την περίπτωση, αδικούμε και όσους μπόρεσαν και αυτούς που δεν μπορούν.

Ο  καθένας έχει τις δικές του αντοχές, τους δικούς του λόγους, τις δικές του αδυναμίες, ανασφάλειες, φόβους ή οτιδήποτε, τη δική του ‘ώρα’ για κάτι. Αυτό που μπορεί ο ένας, δεν σημαίνει ότι θα το μπορεί και ο άλλος και κυρίως, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ‘δεν μπορώ’. Κάποιες φορές δεν μπορούμε και αυτό δεν σημαίνει απολύτως τίποτα. Ούτε ότι είμαστε αδύναμοι, ανίκανοι ή κακομαθημένοι ή οτιδήποτε. Κάποιες φορές στέκεται μεγαλύτερο εμπόδιο η διάσταση που δίνουμε σε όλο αυτό στο μυαλό μας παρά η ίδια η αίσθηση του ‘δεν μπορώ’.

Και αν πάλι το ‘δεν μπορώ’ του άλλου το ερμηνεύουμε σαν δικαιολογία, αδυναμία, μαλθακότητα ή οτιδήποτε, τότε είναι δικό μας θέμα η ερμηνεία και δικό του θέμα το πώς το εννοεί και αν πίσω από αυτό κρύβεται ένα τεράστιο ‘δεν θέλω’, ένα δεν θέλω που όμως θα το ξεπεράσει, αν το ξεπεράσει, με τον δικό του τρόπο και χρόνο, ακόμη και αν το ‘δεν θέλω’ του άλλου σε εμένα είναι ξεκάθαρο και στον ίδιο όχι.

Ακόμη και αν πιστεύω στις δυνατότητες που έχουμε όλοι μέσα μας και ας είμαι πεπεισμένη ότι μπορεί ο καθένας να καταφέρει όλα όσα πιστεύει πως δεν μπορεί, πιστεύω και στη σημασία του να κατανοεί κανείς πως ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του δρόμο. Νομίζω ότι το πιο ουσιαστικό που μπορούμε να κάνουμε για να είμαστε ‘βοηθοί’ σε αυτόν, είναι πρώτα απ’ όλα να σεβαστούμε την πραγματικότητα αυτή δίνοντας χώρο και χρόνο σε όλα τα ‘μπορώ’, ‘δεν μπορώ’, ‘θέλω’ και ‘δεν θέλω’ που ανήκουν σε εμάς και στους άλλους.

Μόνο μέσα από μια διαδικασία σαν και αυτή και μέσα από την κατανόηση μπορεί κανείς να χρησιμοποιεί τη γλώσσα της αγάπης. Και μόνο με τη γλώσσα της αγάπης μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους να καλύψουμε την απόσταση ανάμεσα σε ένα ‘δεν μπορώ’ και ένα ‘μπορώ’.

Για όλα όσα αναφέρθηκαν παραπάνω, ‘Και μπορώ και δεν μπορώ’. Και είναι εντάξει. Τα αποδέχομαι όλα και προχωρώ, και όσο αποδέχομαι όσα δεν μπορώ ακόμη (θυμάσαι αυτή τη ‘μαγική λέξη’ από άλλο post;), τότε τόσο  κάνω ένα βήμα πιο κοντά στο να τα κατακτήσω και να προχωρήσω στο επόμενο.

2 Replies to “Η απενεχοποίηση του ‘δεν μπορώ’”

  1. Μερικές φορές το δε μπορώ λειτουργεί σαν μια πολύ καλή δικαιολογία για να μην κάνουμε αυτό που μας τρομάζει. Το τι μπορούμε να κάνουμε τελικά ή όχι το μαθαίνουμε μόνο όταν το δοκιμάσουμε. Εκεί είναι η μαγεία: να ξεπεράσεις το όποιο εμπόδιο πιστεύεις ότι υπάρχει.

    1. Δεν διαφωνώ καθόλου! Αυτό που λες είναι πολύ σωστό (και το ξέρω και από προσωπική εμπειρία δηλαδή χαχα,μιας και έχω χρησιμοποιήσει τέτοιου είδους δικαιολογίες!) οπότε φυσικά και ισχύει και αυτό και ευχαριστώ για το σχόλιό σου! Εδώ απλά αναφέρομαι σε μια διαφορετική όψη,θέλοντας να τονίσω περισσότερο την αποδοχή του ‘δεν μπορώ’. Όταν το ξεπερνάς, εκεί είναι όντως η μαγεία…

Αφήστε μια απάντηση